Ten Post

Het ontstaan van Ten Post is terug te voeren tot de 12e eeuw.
Het ontstaan van borgen in het gebied had daarop een grote invloed. In en rondom Ten Post ontstonden drie borgen: Oldenhuis, Tuwinga en Tamminga en verschillende steenhuizen.
In eerste instantie was het niet meer dan een gehucht met enkele kleine boerderijen.
Pas in de 19e eeuw begint het aantal inwoners toe te nemen. Door de uitbreiding van de scheepvaart door het Damsterdiep en de daaraan gekoppelde activiteiten groeien Ten Post en het naastgelegen Kroddeburen snel naar elkaar toe. Er komen in deze tijd ook enkele voorzieningen in het dorp.
In de tweede helft van de 19e eeuw groeien Ten Post en Kroddeburen aan elkaar vast.
Na 1900 is er meer uitbreiding in de vorm van linten. Na 1900 komen er ook twee scholen in het dorp. Vanaf 1945 wordt met name gebouwd aan de westkant van de oude Rijksweg. De in 1958 aangelegde nieuwe rijksweg, de huidige weg N360 Groningen-Delfzijl, zorgt voor een nieuwe tweedeling van Ten Post.

Beschrijving uit 1846 (bewerkt):
   POST (TEN), gehucht in Fivelgo, provincie Groningen, arrondissement en kanton Appingedam en 3 uur ten zuidwesten daarvan, gemeente Ten Boer en 1/4 uur ten noordoosten daarvan, 20 minuten ten westen van Wittewierum, waar het bij hoort, aan het Damsterdiep, met 36 huizen en 200 inwoners. Er is ook een, in 1836 geheel nieuw gebouwde school die gemiddeld door 90 leerlingen bezocht wordt en in het jaar 1846 is er door de Christelijk Afgescheidenen een kleine kerk gesticht.
   Er zijn mensen die menen, dat bij dit gehucht vroeger een sluis zou hebben gelegen, maar dis is alleen maar een vermoeden, gebaseerd in het diep gevonden houtwerk. --- Bij de Mude hier stond vroeger het kasteel Ailsum.
   Aan de zuidzijde van het Damsterdiep, bij Ten Post, ligt een mooie ruime wierde, waar op de oostelijke voet of helling veel geraamtes van lijken bij het ploegen ontdekt zijn. Sommigen gaan er van uit dat deze geraamtes afkomstig zijn van het gevecht tussen Lodewijk van Nassau en de Spaanse bevelhebber Arenberge, maar dat is niet meer dan een gissing.
   Dit gehucht werd in 1536, door Gelderse troepen in brand gestoken.
   In dit gehucht op de rechteroever van het vaarwater, lag ooit de borg, Huis ter Mude genaamd, welke de wieg en bakermat van de aanzienlijke familie Rengers was, die in een grote reeks jaren mannen met hoge betrekkingen en namen heeft opgeleverd. Wij herinneren ons daarvan alleen Johan Rengers van Ten Post, die door zijn kroniek en andere nog onuitgegeven geschriften en door zijn staatkundige loopbaan met roem bekend is. In de Saksische oorlog, toen de troepen van de Oost-Friese Graaf Edzard Appingedam bezet hield, hebben de Groningers in het jaar 1500, het Huis te Oosterwijtwerd en het Huis te Mude bij Ten Post van bolwerken voorzien en om het laatstgenoemde een wal met een dubbele gracht gemaakt, vooral, om het land te beveiligen en dekking te geven aan het transport van graan naar de markt van Groningen.
(Aa, vd, 1846)